Fabrika fiyatına eczane! Ruhsat ranta döndü, mezunlar dışarıda kaldı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İstanbul – Türkiye’de eczacılık mesleği, nüfusa dayalı kota sistemi nedeniyle büyükşehirlerde ciddi bir tıkanma yaşıyor. Özellikle İstanbul, Ankara ve İzmit gibi metropollerde yeni mezun eczacıların kendi eczanelerini açmaları neredeyse imkânsız hale gelirken, mevcut eczaneler yüksek bedellerle devrediliyor. Devren satış fiyatları 25 milyon TL’ye kadar çıkarken, genç eczacılar yatırımcı arayışına yönelmek zorunda kalıyor.

Kota Sistemi Eczacılığı Ticari Ayrıcalığa Dönüştürdü

Normal şartlarda sıfırdan bir eczane açmanın maliyeti 3–5 milyon TL arasında değişirken, büyükşehirlerde devren satılık eczaneler için talep edilen bedeller 15 ila 25 milyon TL’ye ulaşıyor. Satın alınan yalnızca bir işletme değil; aynı zamanda yıllar önce alınmış bir ruhsat, yerleşmiş müşteri kitlesi ve kota avantajı. Bu durum, eczacılık mesleğinin ticari bir ayrıcalığa dönüştüğü eleştirilerini beraberinde getiriyor.

Genç Mezunlar Umutsuz: “Ruhsat Ticaretine Mahkûmuz”

2020 mezunu eczacı Derya Kaplan, “Yıllarca emek vererek aldığımız diplomaların, ruhsat ticareti nedeniyle işlevsiz hale gelmesi büyük bir adaletsizlik duygusu oluşturuyor” diyerek sistemin genç eczacıları ya maaşlı çalışmaya ya da meslekten uzaklaşmaya zorladığını ifade etti.

Sistem Vatandaşı da Etkiliyor

Uzmanlara göre, yüksek devir bedelleri yalnızca eczacıları değil, vatandaşları da etkiliyor. Rekabetin sınırlı olduğu bölgelerde hizmet kalitesi düşerken, danışmanlık hizmetleri zayıflıyor. Eczaneler, ilaç dışı ürünlerin satışına yöneliyor ve bu da tüketici deneyimini olumsuz etkiliyor.

“Kota Kaldırılmasın, Güncellensin” Önerisi

Bahçelievler’de eczacılık yapan Serkan Demir, mevcut sistemin gelir dengesini korumayı amaçladığını ancak genç eczacılar için erişim engeli oluşturduğunu belirtti. Demir, “Kotalar tamamen kaldırılmamalı, ancak bölgesel ihtiyaçlara göre güncellenerek genç mezunlara adil fırsatlar sunulmalı” dedi.

Uzmanlardan Reform Çağrısı

Uzmanlar, mevcut kota sisteminin yaşlı nüfus oranı, kronik hastalık yoğunluğu, sağlık kuruluşu sayısı ve bölgesel ihtiyaçlar gibi kriterlerle yeniden yapılandırılması gerektiğini savunuyor. Ayrıca, emekli eczacıların devrettiği ruhsatların kamu eliyle erişilebilir hale getirilmesi ve yeni yerleşim alanlarının planlamaya dahil edilmesi öneriliyor.

Yatırımcı Baskısı ve Mesleki Kırılganlık

Sisteme tutunmak isteyen genç eczacılar, yatırımcılarla fiili ortaklık kurmak zorunda kalıyor. “Sermaye yatırımcıda, ruhsat eczacıda” modeli yaygınlaşırken, bazı yatırımcıların kâr baskısıyla eczacıları ilaç dışı ürün satışına yönlendirdiği iddia ediliyor. Bu durum, mesleğin etik ve sağlık temelli yapısını zedeliyor.