Rençber Ezîz Kimdir Hayatı

BEĞENDİM

Rençber Ezîz, resmî kayıtlarda Mehmet Hanefi Berdibek adıyla 1955 yılında Bingöl’ün Akpınar (Wisifan) köyünde dünyaya geldi. Ancak ailesinin beyanına göre gerçek doğum yılı 1953’tür. Babası, bölgede “Filit Doryeş”, “Hacı Filit” ve “Mela Filit” adlarıyla tanınan Femi Berdibek’tir. Aile, 1951 yılında kaybettikleri ilk çocukları Mehmet Hanefi’nin kimliğini Aziz’e çıkarttı. Bu nedenle Aziz, ölen ağabeyinin kimliğiyle yaşamını sürdürdü.

Henüz bir yaşındayken kırsal bölgelerde yaygın olan bir göz hastalığına yakalanarak görme yetisini kaybetti. Aynı yıl ailesiyle birlikte Bingöl merkeze taşınarak Dere i-Kasaran Mahallesi’ne yerleşti.

Maneviyat ve Eğitim Yılları

1968 yılında ailesinin yönlendirmesiyle hafız oldu. 1971’de annesini kaybetti. İstanbul’a giderek Çemberlitaş Mevlithan Mektebi’nde eğitim aldı. Burada Görme Engelliler Cemiyeti ile tanıştı ve okuma-yazma öğrendi. Bingöl, Elazığ ve İstanbul’da Kuran-ı Kerim eğitimi aldı. İstanbul’daki Nur Osmaniye Kuran Kursu’na elinde sazıyla gitmesi, onun dinî eğitim sürecinin son günü olarak hafızalarda yer etti.

Müzik ve Direniş

1977 yılında kendi bestelerini yaparak müzikle topluma mesajlar vermeye başladı. Şarkılarında halkın acılarını, direnişini ve özgürlük özlemini dile getirdi. Ancak dönemin siyasi atmosferi nedeniyle müziği engellenmeye çalışıldı. Siyasi propaganda yaptığı gerekçesiyle yargılandı ve 7 ay 9 gün hapis cezası aldı. 1978’de serbest bırakıldıktan sonra Bingöl’e döndü.

Bu dönemde, Bingöl’de Cihat Elçi, İdris Ekinci ve birçok yurtseverin Kontra–Gerilla destekli faşistler tarafından öldürülmesi üzerine, Kürdistan şehitlerine ithafen “Şûno Şûno” adlı eserini besteledi.

Sürgün ve Almanya Yılları

Türkiye’deki siyasi baskılar nedeniyle Almanya’ya siyasi iltica talebinde bulundu. Hannover kentinde yaşamını sürdürdü. Gazinolarda şarkı söyledi, mütercimlik ve santral görevliliği gibi işlerde çalıştı. Politik mücadelesinden ödün vermeden, Almanya’daki ilerici ve devrimci faaliyetlerde aktif rol aldı. Sazı ve sözüyle halk müziğini politik bir direniş aracına dönüştürdü.

1987 yılında en yakın dostlarından Ramazan Adıgüzel’in Hannover’de trajik bir şekilde öldürülmesi üzerine, onun anısına “Birawo, Birawo” adlı ağıtını seslendirdi.

Sanatsal Miras

Rençber Ezîz, Zazaca, Kurmanci ve Türkçe eserlerden oluşan ilk albümü Hesreta Azadî’yi Almanya’da plak olarak yayımladı. Eserlerinde halkın acılarını, sürgünü, özlemi ve özgürlük arayışını dile getirdi. Şiirsel dili ve güçlü sesiyle Kürt halk müziğinde özgün bir yer edindi.

Ölümü ve Ardından

1988 yılında, Hannover’de yedinci kattaki evinin balkonundan gece yarısı düşerek ya da düşürülerek yaşamını yitirdi. Ölümü hâlâ aydınlatılamamıştır.

33 yıllık kısa yaşamına rağmen ardında onlarca eser bırakan Rençber Ezîz’in şarkıları, Servet Kocakaya ve Ahmet Arslan gibi sanatçılar tarafından seslendirilmeye devam etmektedir. Bingöl’deki yerel sanatçılar da onun mirasını yaşatmaktadır.