Avni Dilligil Kimdir

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Oyuncu Avni Dilligil, Trabzon eşrafından, demiryolcu Ramiz bey ve Servinaz hanım’ın en büyük oğlu olarak 1 Ocak 1908 de o zamanlar Lübnan’a bağlı olan şimdi İsrail devleti’nin sınırları içinde kalan Hayfa şehrinde dünyaya geldi.

Babasının görevi sebebiyle çocukluğu Hayfa’dan Batum’a , Edirne’den Samsun’a birçok yerde geçti.

İlköğrenimini İstanbul’da, Fransız okulu Sant Bazil, ortaöğrenimini Edirne ve İstanbul’da gördü.

Mercan İdadisi öğrencisiyken, sık sık Şehzadebaşı’na giderek ünlü tiyatro ustalarını izliyordu.

Vefa takımında futbol oynadı.

1924 senesinde babasının tayiniyle Samsun’a giden Dilligil, orada Samsun Türk Ocağı’nda ilk tiyatro çalışmalarına başladı.

Samsun Türk Ocağı’nda ilk olarak Abdülhak Hamit Tarhan’in aynı adlı oyununda “Eşber” rolünü oynadı.

Daha sonra Muhsin Ertuğrul’dan seyrettiği “Cehennem” piyesini sahneye koydu ve oynadı.

Sahneye çıkmasına karşı gelen babası onu yaz aylarında lokomotif atölyesine çırak olarak verdi.

Ancak Karadeniz turnesi’ne çıkan Darülbedayi’nin Samsun da verdiği temsilleri seyreden Dilligil, şöyle düşündü;”İçimde yanan sanat aşkı, her manii devirip aşama yaptıracak kadar kuvvetlidir”.

Avni Dilligil, Samsun’dan ayrılıp İstanbul’a gitmeye karar verdi.

İstanbul’a gelen Dilligil, Galata’da küçük bir otele yerleşti.

İlk profesyonel tecrübesini bir tuluat tiyatrosunda yapan Dilligil, bu tarz tiyatrolarda yapamayacağını anladı ve 1925 yılında Eskişehir Cer (TCDD) Atölyeleri’ne tornacı olarak girdi.

İki sene sonra 1927 yılında giriş sınavlarını kazanarak İstanbul Şehir Tiyatrosu (Darülbedayi )oyuncu kadrosuna katıldı.

Sahneye ilk defa 1927 yılında Şehir Tiyatroları’nda “Hamlet” oyununda figüran olarak çıktı.

Aynı sene Muhlis’in çocukları ve 1929 tarihinde ise Süreyya 0pereti’nde çeşitli oyunlarda rol aldı.

Ardından Raşit Rıza grubu’na geçerek Sanat çevrelerine adını ilk duyurduğu rol olan “Kamelyalı Kadın” piyesinde “Arman Duval”i burada oynadı.

1933 senesinde Avni Dilligil, Raşit Rıza ile çıktıkları bir Ankara turnesinde o sırada Ankara Halkevi Tiyatrosu’nda oynayan ilk eşi Nezahat Tanyeri ile tanıştı ve evlendi.

1934 senesinde Avni ve Nezahat Dilligil çifti İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatrosu’na girdiler.

Bu evliliğinden Erhan Dilligil (1935 – 7 Ocak 1991) adında bir oğulları dünyaya  geldi.

1935 senesinde Raşit Rıza’nın kurmak istediği Ankara Şehir Tiyatrosu için yeniden Ankara’ya döndüler.

Bu girişim çeşitli nedenlerden başarısız oldu.

1937 senesinde Atatürk’ün emri ve dönemin başbakanı Celal Bayar’ın görevlendirmesiyle yakın doğuya, “Türkiye Cumhuriyeti Tiyatrosu’nu Tanıtma Turnesi”ne çıktı.

Suriye ve Irak’a gitti.

Aynı sene askerlik görevini yaptı.

1938 senesinde Ankara radyosu temsil kolu’nda çalışmaya başlarlar.

Ankara Çocuk Esirgeme Kurumu’nda Hintli yazar Tagor’un “Mektup” adlı oyununu sahneye koydu.

1938 senesinde ilk sinema deneyimi, Atatürk devrimlerini anlatan”Doğan Çavuş” filminde Doğan Çavuş rolünü oynamasıyla başladı.

1940 yılında İstanbul Şehir Tiyatrosu’na döndü.

1941 senesinde ”Kahveci Güzeli” filmiyle sinemada yer aldı.

27 Aralık 1942 tarihinde İstiklal caddesinde eski Fransız Tiyatrosunda Ses Tiyatrosu ve Opereti’ni kurar ve oyunlar yönetti.

1943 senesinde Amerikan Kız Koleji’nde “Elektra” isimli oyunu sahneye koydu.

Ertesi sene  de 1944 yılında çeşitli anlaşmazlıklardan dolayı Ses Opereti’nden ayrıldı ve İstanbul’da Avni Dilligil Tiyatrosu’nu kurdu.

Bir yıl sonra eski hocası Raşit Rıza ile tiyatrolarını birleştirirler.

350’den fazla filmde rol alan, 4 film senaryosu yazan Dilligil’in, kendisi gibi hayatını tiyatroya adayan oyuncu kızı Çiçek Dilligil de aynı yolda ilerliyor.

1946 yılında kurduğu İzmir Şehir Tiyatrosu’nun genel sanat yönetmeliğini dört sene yaptıktan sonra belediye meclisi kararı ile tiyatro kapattırılınca, 1951 yılında “Bizim Tiyatro” isimli bir topluluk kurarak Cevat Fehmi Başkut’un “Sana Rey Veriyorum” adlı oyunuyla Anadoluya ve Kıbrıs’a turneye çıktılar.

Grup Ankara turnesi sonrası dağıldı.

Ayrıca 1950 yılında “Oğlum İçin” filmiyle yönetmenliğe başladı.

1953 yılında İstanbul Üniversitesi Talebe Birliği Gençlik Tiyatrosu’nun yönetmenliğini yaptı.

Bu topluluk ertesi sene 1954 senesinde Almanya’da Erlangen şehrinde , Dilligil’in yönettiği Brezilyalı yazar Pascal Karlos Magno’nun yazdığı “Yarın Başka Olacaktır” adlı oyunla Uluslararası Üniversiteler Tiyatro Festivali’nde birinci oldu.

Dilligil, Çığır Sahne – saat 6 Tiyatrosu’nu kurdu.

1956 yılında yeniden İzmir’e dönen Avni Dilligil burada “Ara Tiyatro”’yu kurdu.

1956 senesinde evlendiği ikinci eşi Belkıs Dilligil’den oğlu Rahmi Dilligil (1956)dünyaya geldi.

1960 yılında İstanbul Şehir Tiyatrosu’na geri döndü.

1963 yılında Aksaray’daki Saydan pasajında Halk Tiyatrosu’nu kurdu.

Avni Dilligil, 1967 senesinde Halk Tiyatrosu’nun ismini Avni Dilligil Tiyatrosu olarak değiştirdi ve yeniden Anadoluya turneye çıktı.

Bu tiyatroların kadrolarında kız kardeşi Aliye Rona (Dilligil) ile beraber birçok değerli sanatçılar bulunuyordu.

1969 yılında Anadolu turnesi dönüşü kızı Çiçek Dilligil dünyaya geldi.

21 Mayıs 1971 tarihinde İstanbul’da “Merdiven” isimli oyunda oynarken oyun sonrası dinlenmek için gittiği tiyatronun müdüriyet odasında geçirdiği bir kalp krizi sonucu 63 yaşında yaşamını yitirdi.