Aşık Derûnî Kimdir Hayatı

BEĞENDİM

Asıl adı Hüseyin Avni Başok olan Aşık Derûnî, halk arasında “Hacı Kardaş” lakabıyla da tanınır. Aslen Kayseri’nin Pınarbaşı ilçesindendir; ancak kendisinin mi yoksa atalarının mı buradan Akdağmadeni’ne göç ettiği kesin olarak bilinmemektedir. Uzun yıllar Akdağmadeni’nde yaşamıştır.

Eğitim ve Mesleki Hayatı:
İlk gençliğinde bir terzinin yanında çıraklık yaparken ilme yönelmiş, sonradan medrese eğitimi almıştır. Yozgat’ta tanınmış bir hattat olarak ün kazanmış, yazdığı levhalar hâlâ birçok cami ve mescitte yer almaktadır. Bu yönüyle hem edebî hem de görsel sanatlarda iz bırakmıştır.

Kişisel Yaşamı ve Zorlukları:
XIX. yüzyılın son çeyreğinde doğduğu tahmin edilen Derûnî, 1946 yılında hac vazifesini yerine getirmiş ve aynı yıl Akdağmadeni’nde vefat etmiştir. Medrese yıllarında Mısır kadılığından emekli Leys-zâde ile tanışmasının ardından esrar ve afyona müptela olmuş, bu alışkanlıklar sağlığını olumsuz etkilemiş ve erken yaşta yıpranmasına neden olmuştur. Hayatının büyük kısmı yoksulluk ve düşkünlük içinde geçmiştir. Bazı kaynaklar ölümünü bu zararlı maddelere bağlamaktadır.

Edebi Kişiliği ve Eserleri:
Derûnî, şiirlerinde dinî ve tasavvufî temaları işlerken nasihat verme amacı gütmüştür. Dörtlük sayısının alışılmışın çok üzerinde olması, onun üretkenliğini gösterir. Şiirlerinde özgün söyleyişler yakalayabilen bir şair olarak öne çıkar. Latîfî, onun “mûcid-makâl” yani özgün söz yaratıcısı olduğunu vurgular. Aynı zamanda Derûnî’nin şiirlerinin akıcı, sanatkârâne ve nefis olduğunu belirtir. Sehî Bey, şiirlerini “âşıkâne ve bî-bedel” olarak nitelendirirken, Âşık Çelebi ise onları “sağlam, olgun ve çeşnili” bulur.

Edebi Mirası:
Pervâne Bey Mecmuası’nda 24, Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde ise 44 şiiri kayıtlıdır. Âşık Çelebi, Derûnî’nin I. Selim’in Acem ve Arap seferlerini, Şah İsmail ile Gavrî’nin savaşını konu alan bir mesnevi kaleme aldığını bildirir. Ayrıca çok sayıda gazel ve kaside yazdığı, ancak bunların bir kısmının ölümünden sonra başkaları tarafından sahiplenildiği ifade edilmektedir.