60.000 Yıllık Zehirli Oklar: Tarihin En Eski Kimyasal Silahları Güney Afrika’da Ortaya Çıkarıldı

BEĞENDİM

Güney Afrika’daki Umhlatuzana Kaya Sığınağı’nda bulunan 60.000 yıllık kuvars ok uçlarında, yavaş etkili bitki zehirlerine dair izler tespit edildi. Bu keşif, insanlık tarihindeki en eski zehirli silah kullanımına dair doğrudan kanıt olarak kabul ediliyor. Araştırmacılar, avcı-toplayıcıların Boophone disticha adlı bitkiden elde edilen toksinleri kullanarak avlarını zayıflattığını ve bu durumun karmaşık düşünme becerilerine işaret ettiğini belirtiyor. Bu bulgu, zehirli silah kullanımının tarihini 50.000 yıl geriye çekiyor.

Güney Afrika’daki bir kaya sığınağında bulunan 60.000 yıllık kuvars ok uçlarında, yavaş etkili bitki zehirlerine dair izler tespit edildi. Yeni bir bilimsel çalışmaya göre bu keşif, insanlık tarihindeki en eski zehirli silah kullanımına dair doğrudan kanıt olma özelliği taşıyor. Bulgular, avcı-toplayıcı toplulukların farmakolojik bilgiye sahip olduğunu ve bu bilgiyi bilinçli biçimde av stratejilerine entegre ettiklerini gösteriyor.

Stockholm Üniversitesi’nden Sven Isaksson liderliğindeki ekip, 1985 yılında Umhlatuzana Kaya Sığınağı’nda çıkarılan 216 kuvars ok ucundan 10’unu mikroskobik kalıntılar açısından yeniden inceledi. Bu uçlardan beşinde, Güney Afrika’ya özgü zehirli bitkilerde bulunan buphandrine ve epibuphanisine toksinlerine rastlandı. Araştırmacılar, bu toksinlerin muhtemelen Boophone disticha (zehir soğanı) adlı bitkiden elde edildiğini düşünüyor.

Isaksson, “Bu bulgu, tarihöncesi insanların bitkilerin biyokimyasal özelliklerini kasıtlı olarak kullandığını gösteriyor. Zehrin etkisi zaman aldığı için, bu insanların neden-sonuç ilişkisini kavrayabildiğini ve avlarını önceden planladığını da ortaya koyuyor,” dedi.

Zehirli ok uçlarının, avın hızla öldürülmesinden ziyade, uzun süren takip avlarında hayvanı yavaşça zayıflatmak amacıyla kullanıldığı düşünülüyor. Bu strateji, enerji tasarrufu sağlayarak avcıların başarı şansını artırmış olabilir.

Daha önceki en eski doğrudan kanıt, Kruger Mağarası’nda bulunan 7.000 yıllık bir zehirli ok kalıntısıydı. Border Mağarası’ndan gelen 24.000 yıllık dolaylı bulgular ise bilim camiasında tartışmalı kabul ediliyordu. Yeni keşif, zehirli silah kullanımının tarihini 50.000 yıl geriye çekiyor.

Johannesburg Üniversitesi’nden arkeolog Justin Bradfield, keşfi “oldukça dikkat çekici” olarak nitelendirdi. Bradfield, Umhlatuzana’daki zehirin tek bileşenli olmasının, daha karmaşık tariflerin zamanla geliştiğine işaret ettiğini belirtti.

Araştırma ekibi, gelecekte kaya sığınağındaki daha genç katmanları inceleyerek bu teknolojinin kesintisiz bir gelenek mi yoksa dönemsel bir uygulama mı olduğunu anlamayı hedefliyor.