40.000 Yıllık Sessizlik Bozuldu: Cebelitarık’ta Neandertallerin Gizli Dünyası Gün Yüzüne Çıktı

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Gorham’s Mağarası’nda mühürlü bir odanın açılmasıyla, Neandertallerin son izlerine dair çarpıcı bulgular ortaya çıktı. Akdeniz kıyısındaki bu tarihî alan, insanlık tarihine dair ezberleri bozacak nitelikte keşiflere sahne oluyor.

İspanya’nın güney ucunda, Cebelitarık kıyısında yer alan Gorham’s Mağarası kompleksi, arkeoloji dünyasında heyecan yaratan yeni bir keşfe ev sahipliği yaptı. Akdeniz’in dalgalarına yaslanmış bu mağara sistemi, 40.000 yıl boyunca mühürlü kalmış gizli bir odanın açılmasıyla, Neandertallerin yaşamına dair şimdiye dek görülmemiş ayrıntıları gün yüzüne çıkardı.

1907 yılında keşfedilen ve 1980’lerden itibaren sistematik kazılara sahne olan bu mağara kompleksi; Gorham’s, Vanguard, Hyaena ve Bennett’s Mağaraları’ndan oluşuyor. Binlerce yıl süren deniz seviyesi yükselmeleriyle kıyıya kadar yaklaşan bu mağaralar, zamanla birer arkeolojik hazineye dönüştü. Ancak asıl büyük keşif, 2021 yılında Cebelitarık Ulusal Müzesi’nden bir ekip tarafından gerçekleştirildi: Vanguard Mağarası’nın arka kısmında, 13 metre derinliğinde ve en az 40.000 yıldır tortularla kapalı kalmış bir oda bulundu.

İlk incelemelerde, bu gizli odada vaşak, sırtlan ve akbaba kalıntılarına rastlandı. Bu hayvanların kendi başlarına odaya girip orada kalmış olmaları pek olası görünmüyor. Ayrıca, suya uzaklığı nedeniyle insan eliyle taşındığı düşünülen büyük bir deniz salyangozu kabuğu da bulundu. Bu bulgular, odanın Neandertaller tarafından bilinçli olarak kullanıldığını düşündürüyor.

Kazılar sırasında elde edilen diğer veriler de bu görüşü destekliyor. Mağara kompleksinde 100.000 yıla yayılan insan etkinliğine dair çok sayıda kanıt bulundu. Bu zaman aralığı, Homo sapiens’in Batı Avrupa’ya gelişinden çok daha eskiye dayandığı için, izlerin Neandertallere ait olduğu düşünülüyor. Özellikle deniz ürünleri kalıntıları dikkat çekici: midye kabukları, balık, fok ve yunus kemikleri, yalnızca beslenme alışkanlıklarını değil, aynı zamanda denizle kurdukları ilişkiyi de gözler önüne seriyor. Üstelik bu kalıntıların bir kısmı, bıçak ve kasaplık teknikleriyle işlendiğine dair izler taşıyor.

Mağara zemininde bulunan, ana kaya üzerine kazınmış çapraz tarama desenleri ise Neandertallerin sembolik düşünceye sahip olabileceğini gösteriyor. Yaklaşık 39.000 yıl öncesine tarihlenen bu çizimlerin, bir tür sanat eseri olup olmadığı hâlâ tartışma konusu. Ancak eğer öyleyse, bu durum Neandertallerin yalnızca hayatta kalmaya değil, anlam üretmeye de çalışan zeki varlıklar olduğunu ortaya koyuyor.

Vanguard Mağarası’nda bulunan 60.000 yıllık bir ocak ise, tarihöncesi insanların huş katranı üretme becerisine sahip olduğunu gösteriyor. Bu madde, alet ve silahlara sap takmak için kullanılıyordu. Böyle bir üretim süreci, teknik bilgi, planlama ve kuşaktan kuşağa aktarılan deneyimi gerektiriyor. Bu da Neandertallerin yalnızca doğaya uyum sağlayan değil, onu dönüştüren bir tür olduğunu kanıtlıyor.

En çarpıcı bulgulardan biri ise Neandertallerin bu mağarayı 33.000 ile 24.000 yıl önceye kadar kullanmış olabileceği yönündeki veriler. Bu tarih, Neandertallerin yaklaşık 40.000 yıl önce yok olduğu yönündeki genel kabulü sorgulatıyor. Eğer bu varsayım doğrulanırsa, Gorham’s Mağarası ve çevresi, dünyanın en son Neandertallerine ev sahipliği yapmış olabilir.

Bu keşifler, Neandertallerin tarihini yeniden yazmakla kalmıyor; aynı zamanda insanlık tarihine dair anlayışımızı da derinleştiriyor. Cebelitarık kıyısındaki bu mağaralar, sadece taş ve kemiklerin değil, aynı zamanda bir türün hafızasının da saklandığı yerler olarak öne çıkıyor. Arkeologlar içinse bu alan, geçmişin sessiz tanıklarını konuşturmaya devam edecek bir açık hava laboratuvarı olmayı sürdürüyor.