TÜİK Verileri Yoksulluğun Derinliğini Gözler Önüne Serdi: Milyonlar Asgari Yaşam Koşullarına Ulaşamıyor

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2024 yılı gelir bilgileriyle hazırladığı “Yoksulluk ve Yaşam Koşulları” araştırması, göreli yoksulluk oranında sınırlı bir düşüş yaşansa da, hanehalklarının temel ihtiyaçlara erişimde ciddi kırılganlık yaşadığını ortaya koydu. Gıdadan ısınmaya, konuttan borç yüküne kadar uzanan göstergeler, toplumun geniş kesimlerinin asgari yaşam standardını sürdüremediğini gösteriyor.

Göreli Yoksulluk Azaldı, Gerçek Yoksulluk Derinleşti

TÜİK verilerine göre, 2023’te %13,6 olan göreli yoksulluk oranı 2024’te %13,0’a geriledi. Ancak yoksulluk sınırı %77 artışla 120 bin 575 TL’ye yükseldi. Bu artışla birlikte yoksul sayısı 10 milyon 930 bine ulaştı. Ortanca gelirin %60’ının altında geliri olanların oranı ise %20,6’ya çıktı. Bu da yaklaşık 17 milyon 361 bin kişinin yoksulluk riski altında olduğunu gösteriyor.

Et, Isınma, Mobilya: Temel İhtiyaçlar Karşılanamıyor

Araştırma, yoksulluğun gündelik yaşamda çok daha geniş bir nüfusu etkilediğini ortaya koydu:

– Nüfusun %35,1’i iki günde bir et, tavuk ya da balık içeren yemek masrafını karşılayamıyor.
– %19,6’sı evini ısıtamıyor.
– %25,1’i beklenmedik harcamaları karşılayamıyor.
– %58,0’ı eskimiş mobilyalarını yenileyemiyor.
– %50,5’i evden uzakta bir haftalık tatil masrafını karşılayamıyor.

Bu oranlar, Türkiye nüfusu üzerinden hesaplandığında şu tabloyu ortaya koyuyor:

– 29,5 milyon kişi düzenli proteinli beslenemiyor.
– 21,2 milyon kişi beklenmedik harcamalara karşı savunmasız.
– 48,8 milyon kişi mobilyasını yenileyemiyor.
– 16,5 milyon kişi evini ısıtamıyor.

Sağlıksız Konutlar, Artan Kiracılık

Nüfusun %28,8’i sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere çerçeveleri gibi konut problemleri yaşarken, %27,9’u izolasyon eksikliği nedeniyle ısınma sorunu yaşıyor. Bu oran, yoksul kesimde %45,9’a kadar çıkıyor.

Konut sahipliği oranı %57,1’e yükselse de, 2014’teki %61,1’lik zirvenin altında kalıyor. Kiracı oranı ise %27’ye yükselmiş durumda. Özellikle ortanca gelirin %60’ının altında geliri olanlarda konut sahipliği oranı %48,7’ye gerilerken, kiracılık oranı %34’e çıktı.

Borç Kıskacı ve Sosyal Dışlanma

Konut harici borç veya taksit ödemesi olanların oranı %56,4’e ulaştı. Düşük gelir grubundakilerin %92,5’i konut masraflarını karşılamakta zorlanıyor, %44,7’si borçlarını ödeyemiyor.

Toplumun %27,9’u yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında. Bu oran kadınlarda %30,1’e çıkarken, erkeklerde %25,6’da kaldı. En yüksek risk grubu ise %36,8 ile 0–17 yaş arası çocuklar oldu. Kız çocuklarında bu oran %37,8’e kadar yükseldi.

Türk-İş: Açlık Sınırı 30 Bin TL’yi Aştı

Türk-İş’in Aralık 2024 verilerine göre:

– Açlık sınırı: 30.143 TL
– Yoksulluk sınırı: 98.188 TL
– Tek kişinin zorunlu aylık harcaması: 39.123 TL

Yeni asgari ücret ise bu sınırların oldukça altında kaldı. Şubat 2025’te yürürlüğe girecek olan yeni asgari ücret, açlık sınırının 2 bin TL, tek kişinin zorunlu harcamasının ise yaklaşık 11 bin TL gerisinde. (Havva Gümüşkaya – BirGün)