Tarım ve Ormanlar Yerine Madencilik: 548 Bin Hektar Ruhsat Sahası Satışta

BEĞENDİM

Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG), 7 Şubat 2026 tarihinde 317 numaralı ihale ile Türkiye’nin 67 ilinde toplam 485 maden ruhsat sahasını satışa çıkardı. 548 bin 696 hektarlık alanı kapsayan bu ihale, Nevşehir’in yüzölçümünden daha geniş bir bölgenin madencilik faaliyetlerine açılması anlamına geliyor.

Ocak 2026’da 59 ilde 182 saha için ihale düzenlenmiş, 3 Şubat 2026’da ise Taşınmaz Komisyonu kararlarıyla 56 ruhsat sahasının daha şirketlere verildiği açıklanmıştı.

Mega Sahalar Dikkat Çekiyor

Polen Ekoloji Kolektifi’nin verilerine göre satışa çıkarılan 485 ruhsat alanının 288’i bin hektardan büyük “mega maden sahası” kategorisinde yer alıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hazırlanan haritalarla köyler, ormanlar, yaylalar, tarım alanları ve meralar ruhsat sahalarına dönüştürülürken; doğalgaz boru hatları, sanayi tesisleri ve enerji santralleri gibi yatırımların bulunduğu bölgeler kapsam dışında bırakıldı.

Çevresel Riskler

Büyük çoğunluğu metalik madenlere ait olan sahalarda yapılacak faaliyetlerin iklim ve coğrafya üzerinde geri dönüşü olmayan tahribatlara yol açabileceği belirtiliyor. Siyanür gibi kimyasalların kullanımı ve aşırı su tüketimi, doğal yaşam alanlarının “tehlikeli atık” sahalarına dönüşmesi ve kuraklığın artması riskini beraberinde getiriyor.

Ekonomik Katkı ve Toplumsal Maliyet

Madenciliğin Gayrisafi Milli Hasıla’ya (GSMH) katkısı %1,02 ile %1,36 arasında değişiyor. Buna karşın tarım alanlarının kaybı, ormansızlaşma, su kaynaklarının kirlenmesi ve halk sağlığındaki bozulmaların yarattığı ekonomik yükün, madencilikten elde edilen gelirden daha yüksek olduğu ifade ediliyor.

Tarımın Payı Azalıyor

Hükümet, madenciliğin GSMH içindeki payını %2’ye çıkarmayı hedeflerken, tarımın payı 2002’de %10,2 seviyesindeyken günümüzde %5’lere kadar geriledi. Tarım potansiyeli yüksek olan Türkiye’de, ithalata dayalı bir bağımlılık döngüsü oluştuğu ve gıda egemenliğinin zayıfladığı vurgulanıyor.

Kamu Yararı Tartışması

Ekonomi politikalarının madenciliği “ihracat rekoru” ve “cari açığı kapatma” söylemleriyle öne çıkardığı, buna karşılık tarım ve su havzalarının feda edildiği eleştirileri gündeme geliyor. Zeytinlik Kanunu ve Mera Kanunu gibi koruma düzenlemelerinin fiilen devre dışı bırakılması, gıda güvenliği açısından risk oluşturuyor.