Sultan Hıdır Efsanesi

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Sultan Hıdır Efsanesiyle Anılan Dorutay Köyü, Dersim İnancının Kalbinde Yer Alıyor

TUNCELİ – Tunceli’nin Pertek ilçesine bağlı Dorutay (eski adıyla Zeve) köyü, halk arasında Üryan Hızır olarak da bilinen Sultan Hıdır’ın türbesine ev sahipliği yapıyor. Bölge halkının inanç ve kültür dünyasında önemli bir yere sahip olan türbe, her yıl çok sayıda ziyaretçiyi ağırlıyor.

Köy, Tunceli il merkezine 70 kilometre, Pertek ilçe merkezine ise 17 kilometre uzaklıkta bulunuyor. 1960 yılına kadar resmi kayıtlarda “Zive” olarak geçen köy, bu tarihten itibaren “Dorutay” adıyla anılmaya başlandı.

Sultan Hıdır’a dair anlatılan efsaneler, köyün kültürel belleğinde derin izler bırakmış durumda. Rivayetlere göre, Selçuklu döneminde Sultan Alaeddin Paşa ordusuyla bölgeden geçerken, Sultan Gölü kıyısında konaklar. Gözcüler, uzakta bir ışık fark eder ve yaşlı bir adamın çadırına ulaşırlar. Bu kişi, adının Hıdır olduğunu söyleyen bir derviştir. Sultan’ı kendi çadırına davet eder. Küçük bir seccade üzerinde herkesin oturabilmesi, bir güveç yemekten tüm ordunun doyması ve arpanın tükenmemesi gibi olaylar, Sultan Hıdır’ın keramet sahibi bir ermiş olduğuna işaret eder.

Efsaneye göre Sultan, üç güvenilir askerini – Resul, Munzur ve Delil – bu zatın hizmetine verir. Bugün Dorutay köyünde yaşayanların bu üç askerin soyundan geldiğine inanılıyor. Aileler, Resulan, Munzuran ve Delilan olarak anılıyor.

Sultan Hıdır’ın vefatının ardından mezarının mucizevi biçimde köyün ortasındaki tepeye taşındığına inanılıyor. Bu tepeye daha sonra Selçuklu Sultanı tarafından bir türbe inşa ettirildi. Bugün de halk arasında şifa ve dilek yeri olarak bilinen türbe, bölgenin önemli inanç merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor.

Pertek ilçesi, yaklaşık 15 bin nüfusuyla Tunceli’nin önemli yerleşimlerinden biri. Hayvancılık, tarım ve Keban Baraj Gölü üzerindeki feribot işletmeciliği, ilçenin başlıca geçim kaynakları arasında yer alıyor. Arpa, buğday, şeker pancarı ve nohut gibi ürünlerin yanı sıra süt, peynir, et ve bal üretimiyle de dikkat çekiyor.

Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sinde de adı geçen Pertek, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yaptı. Çelebi, şehrin adının Moğolca “karakuş” anlamına gelen “per-teng” kelimesinden geldiğini ve Pertek Kalesi üzerinde bir tunç karakuş heykelinin bulunduğunu yazar. Bu heykelin Nevruz günlerinde kanat çırparak halkı pazara çağırdığına inanılır.

Dorutay köyü ve Sultan Hıdır efsanesi, Dersim’in zengin sözlü kültür mirasının önemli bir parçası olarak kuşaktan kuşağa aktarılmaya devam ediyor.