İran’daki gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısı 5 bin 848’e yükseldi

İran'daki gösterilerde yaşamını yitirenlerin sayısının 5 bin 848'e yükseldiği bildirildi.

BEĞENDİM

ABONE OL

News

İran’da ekonomik kriz ve siyasi baskılara karşı başlayan kitlesel protestolarda bilanço ağırlaşıyor. ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), ülke genelinde devam eden gösterilerde şu ana kadar en az 5 bin 848 kişinin hayatını kaybettiğini, 41 bin 283 kişinin ise gözaltına alındığını açıkladı. Açıklama, uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandırdı.

GÖSTERİLERİN ARKA PLANI: EKONOMİK KRİZ VE SİYASİ GERGİNLİK

HRANA’nın aktardığına göre, protestolar 28 Aralık 2025’te Tahran’daki Büyük Çarşı’da esnafın öncülüğünde başladı. Yerel para birimi riyalin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi, temel gıda ve enerji fiyatlarındaki artış ve işsizlik oranlarının yükselmesi, halkın tepkisini sokağa taşıdı. Kısa sürede ülke geneline yayılan gösteriler, rejim karşıtı sloganlarla daha da büyüdü.

GÜVENLİK GÜÇLERİYLE ÇATIŞMALAR

HRANA’nın verilerine göre, protestolar sırasında çıkan olaylarda 209’u güvenlik görevlisi olmak üzere toplam 5 bin 848 kişi yaşamını yitirdi. Güvenlik güçlerinin sert müdahalesi, göstericilerle yaşanan çatışmalar ve bazı bölgelerde yaşanan silahlı olaylar, can kayıplarının artmasına neden oldu. Gözaltına alınan 41 bin 283 kişi arasında çok sayıda öğrenci, gazeteci, sendika üyesi ve sivil toplum aktivisti bulunuyor.

ULUSLARARASI TEPKİLER VE İNSAN HAKLARI ENDİŞESİ

İran’daki gelişmeler, uluslararası insan hakları kuruluşlarının ve Batılı ülkelerin tepkisini çekti. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, İran yönetimini orantısız güç kullanımından kaçınmaya ve barışçıl gösteri hakkına saygı göstermeye çağırdı. Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) ise gözaltına alınanların durumuna ilişkin şeffaflık çağrısında bulundu.

BİLGİ AKIŞINDA KISITLAMALAR

İran yönetimi, gösterilerin yayılmasını önlemek amacıyla internet erişimini kısıtladı. Özellikle sosyal medya platformlarına erişim engellenirken, birçok bölgede mobil internet hizmetleri tamamen durduruldu. Bu durum, sahadaki gelişmelerin doğrulanmasını ve bilgi akışını zorlaştırıyor.

HRANA: “VERİLERİMİZ SAHADAN DOĞRULANDI”

HRANA, yayımladığı raporda ölü ve gözaltı sayılarını sahadaki yerel kaynaklar, hastane kayıtları ve aile beyanları üzerinden doğruladıklarını belirtti. Ajans, gerçek rakamların açıklanandan daha yüksek olabileceğini, özellikle kırsal bölgelerdeki ölümlerin resmi kayıtlara geçmediğini vurguladı.

REJİMİN TUTUMU VE GELECEK SENARYOLARI

İran yönetimi, gösterileri “dış güçlerin kışkırtması” olarak nitelendiriyor ve sert güvenlik önlemlerini meşru müdafaa olarak savunuyor. Ancak artan can kayıpları ve gözaltılar, ülkede toplumsal tansiyonun daha da yükseleceğine işaret ediyor. Uzmanlar, ekonomik reformlar ve siyasi açılımlar olmadan krizin derinleşebileceği uyarısında bulunuyor.