Annazîler Hanedanı: İran-Irak Sınırında Bir Kürt Devleti

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Annazîler (990–1116)

Annazîler (veya Ayyârîler), 990 yılında Ebu’l-Feth Muhammed bin Annaz tarafından kurulan ve yaklaşık 126 yıl boyunca İran-Irak sınır bölgesinde hüküm süren Kürt kökenli bir hanedanlıktır. Kürt tarihinin temel kaynaklarından biri olan Şerefname’de “Ayyârî” adıyla anılan bu hanedan, özellikle Kirmanşah, İlam, Hulvan, Dinaver, Mandali, Şehrizor ve Dakuk gibi şehirlerde egemenlik kurmuştur.

Kuruluş ve Yükseliş

Hanedanın kurucusu Ebu’l-Feth bin Annaz (r. 990–1011), Hulvan merkezli olarak hüküm sürmüş ve batıdaki Arap aşiretleri Banu Oqayl ve Banu Mazyad ile yoğun mücadelelere girişmiştir. 999 yılında bu iki aşireti ortadan kaldırarak bölgedeki hâkimiyetini pekiştirmiştir. Doğuda ise Hasnavîler ile evlilik yoluyla kurulan akrabalık ilişkileri zamanla çatışmalara dönüşmüş, 1006 yılında Bedir bin Hasanveyh’in 10.000 kişilik ordusuyla yapılan savaşta Ebu’l-Feth, Hasnavîlerin vassalı olmayı kabul etmek zorunda kalmıştır.

Selçuklu Baskısı ve Gerileme

Annazîler, 11. yüzyılın ortalarında Selçuklu tehdidiyle karşı karşıya kalmıştır. 1043’te Büveyhî emiri Celâlüddevle’nin ölümüyle birlikte Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey, İbrahim Yınal komutasındaki ordusunu Annazîler üzerine göndermiştir. Tuğrul Bey’in Hulvan ve Mahdeşt’i ele geçirdiği savaşta Ebu’l-Feth Annaz hayatını kaybetmiştir. Bu olaydan sonra hanedan içi iktidar mücadeleleri başlamış, Annazîler zayıflayarak Selçuklulara haraç vermek zorunda kalmıştır.

Yıkılış

Annazîler, 1116 yılına kadar varlıklarını sürdürmüş, ancak bu tarihte hanedan tamamen sona ermiştir. Tarihçi İbnü’l-Esîr ve Şerefname’ye göre Annazîler dönemi yaklaşık 130 yıl sürmüştür. Tuğrul Bey’in 1055’te Bağdat’a girmesiyle birlikte Annazîler hakkında tarihî kaynaklarda bilgi akışı kesilmiştir.

Hükümdarlar Listesi