Amphipolis’te MÖ 4. Yüzyıla Ait Kült Yapısı ve Adak Nesneleri Bulundu

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Yunanistan’ın antik kenti Amphipolis’te yürütülen arkeolojik kazılarda, bir çocuğa ait diş, boğa figürini ve çeşitli kült objeleri gün yüzüne çıkarıldı. Bulgular, alanın Artemis’e adanmış bir kült merkezi olduğunu düşündürüyor.

Selanik’te düzenlenen yıllık bilimsel toplantıda konuşan Patras Üniversitesi Klasik Arkeoloji Profesörü Dimitris Damaskos, 2024 yılı kazı sezonunda Amphipolis akropolisinde yürütülen çalışmalara dair önemli bulguları kamuoyuyla paylaştı. Damaskos’un aktardığına göre, kazılar bu yıl Erken Bizans dönemine ait Bazilika III’ün batısında yoğunlaştı. Burada, uzunlamasına dikdörtgen planlı, sağlam duvarlara ve büyük kerpiç tuğlalardan oluşan temellere sahip bir yapı ortaya çıkarıldı. Yapının yalnızca batı kısmı günümüze ulaşabilmiş; diğer bölümler bazilikanın inşası sırasında tahrip edilmişti.

Kazı alanında elde edilen arkeolojik veriler, yapının ilk inşa evresinin MÖ 4. yüzyıla tarihlendiğini gösteriyor. Bu yapı, Damaskos’un ifadesiyle, bir kült yapısı olarak yeniden inşa edilmişti ve muhtemelen bir kadın tanrıçaya adanmıştı. Bu yorum, özellikle pişmiş topraktan yapılmış kadın figürinleri, rahim biçimli objeler, deniz kabukları ve hayvan kemiklerinin kömürleşmiş tabakalar içinde bir arada bulunmasıyla destekleniyor.

Kazının en dikkat çekici buluntuları arasında, erken ergenlik çağındaki bir çocuğa ait bir diş, gövdesinden delinmiş küçük bir boğa figürini ve sağlık tanrısı Asklepios’un küçük bir pişmiş toprak başı yer aldı. Damaskos, mezar bağlamı dışında nadiren rastlanan çocuk dişinin, koruyucu bir tanrıçaya sunulmuş adak olarak değerlendirilebileceğini belirtti.

Kazı alanında ayrıca, Artemis’e ait olduğu düşünülen bir torso da gün yüzüne çıkarıldı. Her ne kadar eserin durumu kesin tarihlendirmeye izin vermese de, 2019 ve 2022 yıllarında aynı bölgede bulunan at büstü ve istiridye kabuğu gibi objeler, Artemis Tauropolos kültüne işaret ediyor. Bu kült, Artemis’in genç kızların kadınlığa geçiş sürecindeki koruyucu rolünü simgeliyor. Yapının batısında çok sayıda istiridye kabuğunun bulunması da bu yorumu destekliyor. Bu kabukların, adet görmenin başlangıcını simgeleyen ritüel yemekler sonrası genç kızlar tarafından bırakıldığı düşünülüyor.

Asklepios’un başının bulunması da Artemis ile olan mitolojik bağlamda anlam kazanıyor. Damaskos, “Artemis, Asklepios’un babası Apollon’un kız kardeşiydi. Bu nedenle ikisi birlikte sıkça karşımıza çıkar,” dedi. Nitekim, akropolis yakınındaki büyük bir antik evde daha önce yapılan kazılarda, Hellenistik döneme ait Artemis ve Asklepios’un mermer gövde parçaları birlikte bulunmuştu. Ayrıca, geçen yıl kömürleşmiş meyveler içeren bir tabakada bulunan Pan heykelciği de bu kutsal alanın çok tanrılı bir tapınım merkezi olduğunu gösteriyor.

Amphipolis’in Tarihçesi

Antik Yunan’ın önemli kentlerinden biri olan Amphipolis, başlangıçta Atinalılar tarafından bir koloni olarak kurulmuştu. MÖ 422 yılında Spartalılar ile Atinalılar arasında yaşanan ünlü savaş burada gerçekleşmişti. Büyük İskender, Asya seferlerine çıkmadan önce hazırlıklarını bu kentte yapmış; amiralleri Nearkhos, Androsthenes ve Laomedon da burada yaşamıştı. İskender’in ölümünden sonra eşi Roksana ve oğlu IV. Aleksandros, MÖ 311 yılında Amphipolis’te hapsedilmiş ve öldürülmüştü.

Kentte yapılan kazılar, surlar, mezarlar ve önemli yapıları gün yüzüne çıkarmış; bu eserler Amphipolis Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmeye başlanmıştı. Yakınlardaki Amphipolis Aslanı Anıtı ve 2012’de keşfedilen devasa Kasta Tümülüsü, bölgeyi arkeologlar ve tarih meraklıları için cazip bir merkez haline getirmişti. Kime ait olduğu hâlâ bilinmeyen bu mezar, boyut olarak Makedonya Kralı II. Philippos’un mezarını bile geride bırakıyor.