30 Milyon Yıllık Sır Açığa Çıktı: Tuzluca’da Tarih Yeniden Yazılıyor

BEĞENDİM

Türkiye’nin doğusunda bilim dünyasını heyecanlandıran keşif: Paraceratherium fosili Tuzluca’da gün yüzüne çıkarıldı.

IĞDIR – Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürlüğü’ne bağlı Tabiat Tarihi Müzesi uzmanları, Iğdır’ın Tuzluca ilçesinde yürüttükleri jeolojik araştırmalarda, dünyanın bilinen en büyük kara memelilerinden biri olan Paraceratherium’a ait fosil kalıntılarına ulaştı. Yaklaşık 30 milyon yıl önce yaşamış bu dev memelinin kol kemiğine (humerus) ait parçalar, dört yıl süren titiz kazıların ardından ortaya çıkarıldı.

Yapılan incelemeler, bu dev gergedanın yaklaşık 10 metre uzunluğunda ve 5 metre yüksekliğinde olduğunu ortaya koydu. Bu ölçüler, onu günümüz fillerinden bile çok daha büyük bir kara canlısı haline getiriyor.

Kazılar, 2019 yılında Tuzluca Belediye Başkanı Ahmet Sait Sadrettin Türkan’ın davetiyle bölgeye gelen MTA Tabiat Tarihi Müzesi Müdürü Korhan Çakır başkanlığındaki heyet tarafından başlatıldı. Türkan, keşif sürecini şu sözlerle anlattı:

“Tuzluca’daki özellikle maden belirtisi gösteren yer altı kaynaklarının araştırılması ve milli ekonomiye kazandırılması amacıyla araştırma yapılması için davette bulundum.
MTA Genel Müdürlüğü tarafından ilçeye bir ekip gönderildi. Ekibin başında müze müdürü Korhan Çakır Bey vardı. Haftalarca bölgede araştırmalar yaptılar ve güzel buluşlara imza attılar. Araştırma yaparken 30 milyon yıllık fosili buldular.
Ayrıca yapılan araştırma sonucunda ilçemiz jeolojik mirasa da alındı. Biz Tuz Mağaraları, Gökkuşağı Tepeleri ve Testere Vadisi’nin UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ne alınmasını teklif etmiştik. Şimdilik jeolojik mirasa alındık.”

Paraceratherium, tarih öncesi dönemde Asya’nın geniş bozkırlarında yaşamış, boynuzsuz ve otobur bir dev gergedan türü olarak biliniyor. Omuz yüksekliği 5 metreyi, ağırlığı ise 15 tonu aşabilen bu canlı, şimdiye kadar karada yaşamış en büyük memeliler arasında yer alıyor.

Türkiye’de daha önce Çankırı ve Çorum illerinde de izlerine rastlanan Paraceratherium, Tuzluca’daki yeni buluntuyla birlikte Anadolu’nun 30 milyon yıl önceki ekosistemine dair paha biçilemez bilgiler sunuyor. Uzmanlara göre bu keşif, Anadolu’nun tarih öncesi dönemdeki biyocoğrafyasını yeniden değerlendirmek açısından büyük önem taşıyor.

MTA yetkilileri, fosilin Ankara’daki Tabiat Tarihi Müzesi’nde koruma altına alındığını ve 2026 yılında ayağa kaldırılarak sergilenmesinin planlandığını duyurdu. Bu gelişme, yalnızca bilimsel bir başarı değil, aynı zamanda bölgenin turizm ve kültürel potansiyeli açısından da önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.